Daily Archives: September 20, 2018

Gościec i rodzinka cz.V.

Fibromialgia.

“Fibromialgia (fibromyalgia syndrome – FMS) charakteryzuje się przewlekłym, uogólnionym bólem mięśni i stawów oraz występowaniem tzw. punktów tkliwych, czyli miejsc ciała o nadmiernej wrażliwości na ucisk (zob. ryc. 1.).

Chorzy poza bólem odczuwają wiele innych dolegliwości, takich jak zmęczenie, uczucie sztywności ciała, zaburzenia snu i nastroju, mogą też występować u nich objawy sugerujące chorobę narządów wewnętrznych. Dolegliwości te są uciążliwe, znacznie pogarszają funkcjonowanie w pracy i życiu prywatnym.

Fibromialgia dopiero niedawno została uznana za odrębną chorobę, a lekarze nadal są podzieleni co do akceptacji jej występowania. Ponieważ objawy tej choroby są niecharakterystyczne i mogą sugerować inne schorzenia, pacjent odbywa z reguły długą wędrówkę po różnych specjalistach. Dlatego fibromialgia często jest rozpoznawana z dużym opóźnieniem, co utrudnia jej skuteczne leczenie.

 

Fibromialgia jest związana z nieprawidłowym odczuwaniem bólu.

Chociaż nie do końca wyjaśniono mechanizm tego zjawiska, najbardziej prawdopodobna wydaje się tzw. centralna sensytyzacja, czyli nadmierna pobudliwość struktur przewodzących ból w rdzeniu kręgowym i mózgu. Ponieważ obszar mózgu, gdzie odbywa się odczytywanie bodźców bólowych, reguluje też inne funkcje organizmu, takie jak sen, odporność czy reakcja na stres, może to tłumaczyć towarzyszące bólowi inne objawy choroby.

W badaniach przeprowadzonych u pacjentów z fibromialgią stwierdzono nieprawidłowe stężenie w układzie nerwowym różnych substancji biorących udział w odczuwaniu bólu, m.in. zmniejszony poziom serotoniny (dlatego w leczeniu stosuje się leki podwyższające jej poziom). Ważną obserwacją jest występowanie zaburzeń snu głębokiego, który jest fazą snu odpowiedzialną za regenerację organizmu. Tłumaczy to brak odpoczynku w czasie snu, nadmierną męczliwość w ciągu dnia oraz niektóre zaburzenia hormonalne. Dotychczas nie stwierdzono natomiast zmian chorobowych „na obwodzie”, czyli w mięśniach i stawach – odczuwany w nich ból jest więc prawdopodobnie wynikiem zaburzeń centralnej regulacji bólu.

Jak się objawia fibromialgia?


Fibromialgia może mieć wiele różnorodnych objawów. Najważniejszym z nich jest przewlekły (trwający przynajmniej 3 miesiące) „ból całego ciała”. Na początku może być ograniczony do jednej okolicy, potem staje się uogólniony, zajmując stawy i mięśnie po obydwu stronach ciała, powyżej i poniżej pasa. Typowy jest ból kręgosłupa (głównie krzyża lub szyi) oraz dużych stawów (bioder, barków, kolan). Pacjenci odczuwają kłucie, szarpanie lub palenie mięśni, często opisują też sztywność ciała i obrzęk stawów. Dolegliwości są bardziej nasilone rano oraz przy wykonywaniu jednostajnej czynności, jak np. siedzenie przy komputerze czy monotonna praca fizyczna. Charakterystyczne jest osłabienie mięśni, które zniechęca do jakiejkolwiek aktywności fizycznej.

Czy możliwe jest całkowite wyleczenie?


Trudno obecnie mówić o możliwości całkowitego wyleczenia tej choroby. Odpowiednie postępowanie, zwłaszcza wcześnie rozpoczęte, może spowodować ustąpienie objawów na długi czas. Zazwyczaj na przemian występują okresy nasilenia i złagodzenia objawów. O ustępowaniu choroby świadczą: lepsze samopoczucie, zmniejszenie bólu, poprawa jakości snu i powrót do normalnej aktywności. Fibromialgia nie prowadzi do kalectwa ani skrócenia długości życia, chociaż może znacznie obniżyć jego jakość”.

 

                                                                  ( lek. Zofia Guła, dr med. Mariusz Korkosz)